Аквариум
«Пикник» — 1978 жылы Ленинградта (қазіргі Санкт-Петербург) құрылған кеңестік және ресейлік рок-топ. Ұжымның қазіргі шығармашылық тарихы ең алдымен Эдмунд Шклярскиймен байланысты: ол топқа 1981 жылы қосылып, вокалист, гитарист, негізгі композитор және ән мәтіндерінің авторына айналды.
«Пикник» музыкасы арт-рокты, прогрессивті рокты, электрондық музыканы, постпанкты, психоделияны, готикалық эстетиканы және симфониялық әрі этникалық музыканың элементтерін біріктіреді. Театрландырылған концерттер, ерекше сахналық құрылғылар, мистикалық образдар және метафоралар, парадокстар мен философиялық сюжеттерге құрылған мәтіндер топ шығармашылығының маңызды бөлігіне айналды.
Топтың ең танымал әндерінің қатарына «Иероглиф», «Египтянин», «Фиолетово-чёрный», «У шамана три руки», «Королевство кривых», «Немного огня», «Я — пущенная стрела», «Там, на самом краю земли», «Говорит и показывает», «Из мышеловки» және «Серебра!» жатады.
Топтың құрылуы
«Пикник» тарихы Ленинград политехникалық институты студенттерінің ортасында басталды. Ұжымның негізін бұған дейін «Орион» әуесқой тобында ойнаған музыканттар құрады.
Алғашқы құрамға мыналар кірді:
- Алексей Добычин — вокал және мәтіндер;
- Сергей Омельниченко — гитара, вокал және ән авторы;
- Евгений «Жак» Волощук — бас-гитара;
- Николай Михайлов — флейта;
- Александр Мацков — барабан.
Кейін Мацковтың орнына Александр Кондрашкин келді, ал топқа флейташы Юрий Данилов қосылды. Алғашқы репертуар кейін «Пикникпен» байланыстырылатын стильден айтарлықтай өзгеше болды: музыканттар рок-н-ролл, блюз және Добычин мен Омельниченконың авторлық композицияларын орындады.
Сондықтан Эдмунд Шклярскийді топтың негізін қалаушы емес, оның ең танымал әрі ұзақ шығармашылық кезеңінің көшбасшысы деп атаған дұрысырақ.
Эдмунд Шклярскийдің келуі
«Пикникке» қосылғанға дейін Эдмунд Шклярский Ленинградтағы әуесқой топтарда, соның ішінде «Удивление» ұжымында ойнады, кейін «Орион» музыканттарымен жұмыс істеді. Ол фортепиано және скрипка бойынша музыкалық білім алған, алайда кейін оның негізгі аспабына гитара айналды.
1981 жылы Шклярский гитарист Александр Савельевпен бірге «Пикник» құрамына кірді. Сол кезеңде топта Алексей Добычин, Евгений Волощук және барабаншы Алик Бахтиаров та ойнады. Ұжымның ресми архиві осы құрамды Шклярский дәуіріндегі «Пикник» тарихының бастапқы нүктесі ретінде көрсетеді.
1981 жылғы 7 наурызда топ Ленинград рок-клубының ашылуында өнер көрсетті. Рок-клубқа қатысу ұжымға Ленинград рок-сахнасының маңызды орындаушыларының қатарына еніп, кеңірек аудитория алдында өнер көрсетуге мүмкіндік берді.
«Дым» альбомы
1982 жылы «Пикник» өзінің алғашқы «Дым» альбомын жазды. Жұмыс Андрей Тропиллоның студиясында өтіп, қысқа мерзім ішінде аяқталды.
Альбомға мыналар енді:
- «Ночь»;
- «Хоровод»;
- «Вечер»;
- «Очень интересно»;
- «Золушка»;
- «Деньги»;
- «Караван»;
- «Опиумный дым».
Материал топтың өтпелі кезеңін көрсетті. Әндердің бір бөлігі алғашқы құраммен байланысты болса, кейбірінде Шклярскийдің кейін танымал болған авторлық мәнері байқала бастады: театрлық сипат, фантастикалық образдар, күрделі композициялар және ерекше гармонияларға қызығушылық.
1983 жылы топ Ленинград рок-клубының алғашқы фестивалінде лауреат атанды. Алайда ішкі келіспеушіліктер мен құрамның жиі өзгеруі көп ұзамай ұжымның бөлінуіне алып келді.
«Танец волка» және өзіндік стильдің қалыптасуы
Алдыңғы құрам тарағаннан кейін топта Эдмунд Шклярский мен Александр Савельев қалды. Сессиялық музыканттардың қатысуымен олар 1984 жылы «Танец волка» альбомын жазды.
Музыка мен мәтіндерді Шклярский жазды, сондай-ақ вокалдық, гитаралық және клавишалық партияларды өзі орындады. Барабанда Леонид Кирнос ойнады. Альбомға «Много дивного на свете», «Инквизитор», «Я иду по дну», «Великан», «А учили меня летать» және «Железный орех» кірді.
Дәл осы кезеңде «Пикниктің» танымал көркемдік әлемі қалыптаса бастады. Әндерде фантастикалық және готикалық әдебиет кейіпкерлері, жұмбақ қалалар, кезбелер, механикалық жаратылыстар, алыптар, алхимиктер және түс пен шындықтың шекарасында өмір сүретін адамдар пайда болды.
«Иероглиф» және алғашқы ірі гастрольдер
1980-жылдардың ортасына қарай топ алғашқы тұрақты гастрольдік құрамын қалыптастырды. Шклярскийден бөлек оған бас-гитарист Виктор Евсеев, клавишашылар Юрий Ключанцев пен Сергей Воронин, барабаншы Вадим Пономарёв және гитарист Александр Савельев кірді.
1986 жылы «Иероглиф» альбомы жазылды. Оның құрамына:
- «Остров»;
- «Иероглиф»;
- «Праздник»;
- «Ты вся из огня»;
- «Ночь»;
- «Телефон»;
- «Пикник»;
- «Великан» кірді.
Аттас композиция топтың басты әндерінің біріне айналды. Музыкалық тұрғыдан альбом прогрессивті рокты, электрондық клавишаларды, симфониялық тәсілдерді және Шклярскийге тән салқын әрі алшақ вокалдық мәнерді біріктірді.
Осы кезеңде топ ресми гастрольдік қызмет жүргізу құқығына ие болды. Концерттер күрделірек жарық безендіруімен, костюмдермен және сахналық эффектілермен сүйемелдене бастады.
«Родом ниоткуда» және 1980-жылдардың соңы
1988 жылы «Родом ниоткуда» альбомы шықты. Оған «Я невидим», «Интересно», «Нет берегов», «Романс», «Это он», «Стоя на этой лестнице», «Дай себя сорвать» және «Всё остальное — дым» кірді.
Онжылдықтың соңында құрам қайтадан өзгерді. Әртүрлі кезеңдерде топпен Сергей Воронин, Юрий Ключанцев, Виктор Евсеев, Владимир Сизов, Александр Савельев, Вадим Пономарёв және Леонид Кирнос жұмыс істеді. «Танец волка» жазбасына алғаш рет қатысқан Кирнос кейін ұжымның тұрақты барабаншысына айналды.
«Харакири»
«Харакири» альбомы 1991 жылы шықты. Ол шығармашылықтың философиялық және мистикалық бағытын жалғастырып, кейін концерттік классикаға айналған бірқатар әндерді қамтыды:
- «Настоящие дни»;
- «Мы как трепетные птицы»;
- «Я — пущенная стрела»;
- «Там, на самом краю земли»;
- «Течёт большая река»;
- «С тех пор, как сгорели дома»;
- «Это река Ганг»;
- «Новая азбука».
«Я — пущенная стрела» үздіксіз қозғалыс және бір рет басталған жолды тоқтатудың мүмкін еместігі туралы образға құрылған. «Там, на самом краю земли» топтың ең лирикалық шығармаларының біріне айналды.
1990-жылдардағы шығармашылық
Бастапқы мәтіндегі мәліметке қарамастан, топтың ресми дискографиясында «Нечего терять» және «Кремль» атты альбомдар жоқ. Онжылдықтың нақты дискографиясы басқаша.
1994 жылы «Немного огня» альбомы шықты, оның аттас әні топтың визит карточкаларының біріне айналды. Альбом ықшам, қараңғы әрі сонымен бірге әуезді дыбысталуымен ерекшеленді.
Одан кейін:
- «Вампирские песни» — 1995;
- «Жень-шень» — 1996;
- «Стекло» — 1998;
- «Пить электричество» — 1999 шықты.
«Вампирские песни» шығармашылықтың готикалық және әдеби бағытын дамытты. «Жень-шень» альбомына «Немое кино», «Танцующие на свечах» және «Шаги короля» кірді. «Стекло» альбомында «Шарманка», «Глаза очерчены углём» және «Навуходоносор» пайда болды, ал эксперименттік «Пить электричество» жобасы топ музыкасының электрондық және индустриалдық қырын күшейтті.
«Египтянин» және танымалдықтың жаңа өрлеуі
2001 жылы топ «Египтянин» альбомын шығарды. Дәл осы альбомға «Фиолетово-чёрный» және «Египтянин» әндері енді, олар «Пикниктің» ең танымал туындыларының біріне айналды.
Альбомға сондай-ақ «Миллион в мешке», «Ни твоё, ни моё», «Ты — Королева Ночи», «Через 10 000 лет», «Перламутр и пырей» және «Взгляд туманный пьёт нирвану» кірді.
«Египтянин» топқа тән рок дыбысын шығыстық интонациялармен, электрондық ырғақпен және көне мәдениеттердің визуалдық эстетикасымен біріктірді. Концерттер үшін Шклярский ерекше аспаптар мен сахналық механизмдер жасап, шоуларды дербес спектакльге айналдырды.
2000-жылдардың басындағы альбомдар
«Египтяниннен» кейін:
- «Чужой» — 2002;
- «Говорит и показывает» — 2003;
- «Тень вампира» — 2004;
- «Королевство кривых» — 2005 шықты.
«Тень вампира» альбомы «Агата Кристи» тобынан Вадим Самойловтың қатысуымен жазылып, «Пикник + Вадим Самойлов» атауымен шығарылды. Жобада екі орындаушыға да жақын мистика, екіұдайлық, қорқыныш және ішкі өзгеріс тақырыптары тоғысты.
«Королевство кривых» альбомына «У шамана три руки», аттас композиция, «И летает голова то вверх, то вниз», «Ветер лилипутов» және «Из коры себе подругу выстругал» кірді.
2003 жылы топтың тұрақты құрамына бас-гитарист Марат Корчемный қосылып, осы партияны бұрын орындаған музыканттарды алмастырды.
«Мракобесие и джаз» және «Железные мантры»
2007 жылы «Мракобесие и джаз» альбомы жарық көрді. «Из мышеловки» әні «Закон мышеловки» телесериалының музыкалық тақырыбы ретінде пайдаланылды. Альбом атауы топқа тән бір қарағанда үйлеспейтін образдар мен жанрларды біріктіру тәсілін айқындайды.
2008 жылы «Железные мантры» альбомы шықты, ал бастапқы нұсқада көрсетілгендей 1997 жылы емес. Оның құрамына «Недобитый романтик», «Гиперболоид», «Колдыри да колдобины», «Лунатики», «Дом мой на двух ногах» және аттас ән енді.
2008 жылдан бастап Станислав Шклярский, Эдмунд Шклярскийдің ұлы, топтың тұрақты клавишашысына айналды. Осы кезеңнен бері ұжымның негізгі құрамы іс жүзінде өзгерген жоқ.
2010-жылдардағы шығармашылық
2010-жылдары «Пикник» студиялық альбомдарды тұрақты түрде шығарып, әр релизге арнап жеке концерттік қойылым жасауды жалғастырды.
Осы кезеңде:
- «Театр абсурда» — 2010;
- «Три судьбы» — 2011;
- «Певец декаданса» — 2012;
- «Чужестранец» — 2014;
- «Искры и канкан» — 2017;
- «В руках великана» — 2019 шықты.
«Азбука Морзе» жеке альбом емес. Бұл 2013–2014 жылдардағы концерттік бағдарламаның атауы болды, ал аттас ән «Чужестранец» альбомына кірді. Жоба шифрланған хабарламалар идеясына негізделген жаңа механикалық кейіпкерлермен және сахналық безендіру элементтерімен сүйемелденді.
Бастапқы мәтінде альбом ретінде аталған «Никто, кроме нас» және «Зловещие вещи» атаулары топтың ресми дискографиясында жоқ. Релиздердің толық тізімі ресми сайт каталогымен расталады.
«Весёлый и злой» және «Один на один»
2022 жылы топ «Весёлый и злой» альбомын шығарды. Оның атауы «Пикник» шығармашылығына тән тұрақты ерекшеліктердің бірін — алаңдатарлық әрі қараңғы образдарды гротескпен, ирониямен және карнавалдық театрлық сипатпен біріктіруді білдірді.
2024 жылы он төрт композициядан тұратын «Один на один» альбомы шықты. Оған аттас ән, «Вдоль по улице, по бесстыжей», «А зовут его Оторви и Брось», «Гитары тихие рыданья», «Пурпурный всем миром правит», «Маски», «Турандот» және басқа шығармалар енді.
Осылайша «Пикниктің» ресми дискографиясы 1982 жылғы «Дымнан» 2024 жылғы «Один на одинға» дейінгі кезеңді қамтиды және ресми сайт негізгі дискографияға жатқызатын 25 альбомнан тұрады.
Crocus City Hall-дағы теракт
2024 жылғы 22 наурызда «Пикник» Красногорск қаласындағы Crocus City Hall концерт залында өнер көрсетуі тиіс еді. Концерт басталар алдында келушілерге қарулы шабуыл жасалып, кейін ғимаратта өрт шықты.
Топ мүшелері эвакуацияланып, физикалық тұрғыдан зардап шеккен жоқ. Теракт кезінде ұжымның концерттік директорының көмекшісі Екатерина Кушнер қаза тапты.
27 наурызда топ Санкт-Петербургте қаза тапқандарды еске алу концертін өткізді. Шоу бір минут үнсіздікпен басталып, жиналған қаражат зардап шеккендер мен құрбандардың отбасыларына бағытталды.
Бұл оқиға «Пикник» тарихындағы ғана емес, Ресейдің концерт индустриясындағы ең қайғылы беттердің біріне айналды.
Музыкалық стилі
«Пикник» музыкасын бір ғана жанрлық анықтамамен шектеу қиын. Оның негізі рок болып қала береді, алайда әр кезеңде топ мыналардың элементтерін қолданды:
- прогрессивті және арт-рок;
- постпанк;
- готикалық және психоделиялық музыка;
- электроника және индастриал;
- симфониялық аранжировкалар;
- фольклорлық және шығыстық интонациялар;
- камералық және эксперименттік музыка.
Дәстүрлі рокқа тән тікелейліктің орнына Шклярский жиі қайталанатын гипноздық фигураларды, марштық ырғақтарды, клавишалық қабаттарды, күтпеген паузаларды және вокалдық декламацияны қолданады.
Шығыстық және мистикалық эстетика шығармашылықтың маңызды бөлігі болғанымен, бүкіл каталогты толық сипаттамайды. Кейбір альбомдарда готикалық мотивтер басым болса, басқаларында электрондық, симфониялық, индустриалдық немесе фольклорлық элементтер айқынырақ естіледі.
Эдмунд Шклярскийдің мәтіндері
«Пикник» әндері шынайы өмір оқиғаларын сирек тікелей баяндайды. Олардың кейіпкерлері түс, миф, қалалық фольклор және философиялық тәмсіл арасындағы шартты кеңістікте өмір сүреді.
Мәтіндерде үнемі кездесетін образдар:
- егіздер мен көзге көрінбейтін адамдар;
- патшалар, бақсылар және кезбелер;
- қуыршақтар мен механикалық жаратылыстар;
- алыптар мен ергежейлілер;
- алхимиялық және діни символдар;
- жол, от, айна, көлеңке және өзгеру образдары.
Шклярский әдетте әндеріне бір ғана түпкілікті түсіндірме бермейді. Мәтін тыңдарман оны фантастикалық сюжет, психологиялық метафора немесе философиялық ой-толғау ретінде қабылдай алатындай құрылады.
Концерттік театр
Топ тарихында сахналық қойылымдар ерекше орын алады. «Пикник» концерттері музыкалық орындауды театр, перформанс, иллюзия және механикалық өнер элементтерімен біріктіреді.
Әртүрлі бағдарламалар үшін қозғалатын фигуралар, жарық шашатын аспаптар, маскалар, алып кейіпкерлер, айналмалы конструкциялар және Шклярский жеке партияларды орындайтын арнайы құрылғылар жасалды.
Концерттік бағдарламалардың атаулары көбіне альбомдармен немесе негізгі әндермен байланысты болды: «Королевство кривых», «Мракобесие и джаз», «Железные мантры», «Театр абсурда», «Азбука Морзе», «Чужестранец», «Искры и канкан», «В руках великана» және «Один на один».
Нәтижесінде «Пикник» декорациялар музыканы жай ғана сүйемелдемей, оның сюжеттері мен образдарын жалғастыратын өзіндік рок-театр моделін қалыптастырды.
Топ құрамы
2008 жылы қалыптасқан негізгі құрам:
- Эдмунд Шклярский — вокал, гитара, музыка мен мәтіндердің авторы;
- Марат Корчемный — бас-гитара;
- Станислав Шклярский — клавишалар;
- Леонид Кирнос — барабан.
Топ тарихының әр кезеңінде Алексей Добычин, Сергей Омельниченко, Евгений Волощук, Александр Савельев, Сергей Воронин, Виктор Евсеев, Юрий Ключанцев, Вадим Пономарёв, Александр Рокин және басқа музыканттар да өнер көрсетті.
Негізгі дискография
- 1982 — «Дым»
- 1984 — «Танец волка»
- 1986 — «Иероглиф»
- 1988 — «Родом ниоткуда»
- 1991 — «Харакири»
- 1994 — «Немного огня»
- 1995 — «Вампирские песни»
- 1996 — «Жень-шень»
- 1998 — «Стекло»
- 1999 — «Пить электричество»
- 2001 — «Египтянин»
- 2002 — «Чужой»
- 2003 — «Говорит и показывает»
- 2004 — «Тень вампира»
- 2005 — «Королевство кривых»
- 2007 — «Мракобесие и джаз»
- 2008 — «Железные мантры»
- 2010 — «Театр абсурда»
- 2011 — «Три судьбы»
- 2012 — «Певец декаданса»
- 2014 — «Чужестранец»
- 2017 — «Искры и канкан»
- 2019 — «В руках великана»
- 2022 — «Весёлый и злой»
- 2024 — «Один на один»
Топтың маңызы
«Пикник» Ленинград және ресейлік рок тарихында ерекше орын алады. Шығармашылығын әлеуметтік публицистика немесе тұрмыстық реализм төңірегінде құрған топтардан айырмашылығы, ұжым өзіндік образдар жүйесі, сахналық кейіпкерлері және музыкалық тәсілдері бар дербес көркемдік әлем қалыптастырды.
Топтың ұзақ өмір сүруі жекелеген әндердің танымалдығымен ғана байланысты емес. Ондаған жыл бойы «Пикник» танымал авторлық негізін сақтай отырып, музыкасына электрондық технологияларды, жаңа аспаптарды және театрлық формаларды енгізіп отырды.
«Пикник» — рок-топ, музыкалық театр және орталық тұлғасы Эдмунд Шклярский болып қала беретін дербес көркемдік жоба. Ленинград рок-клубы мен алғашқы «Дым» альбомынан бастап ауқымды концерттік қойылымдар мен кейінгі студиялық жұмыстарға дейін ұжым мистикаға, иронияға, философиялық поэзияға және музыкалық жанрларды еркін ұштастыруға негізделген өзіндік эстетикасын жүйелі түрде дамытып келеді.
